Bośnia i Hercegowina – Mostar

Mieszkańcy kilku miast w Europie twierdzą, że mieszkają między Europą i Azją. Czują się, jakby byli zawieszeni pomiędzy Wschodem i Zachodem. Z pewnością tak mówią mieszkańcy Stambułu, rozdzielonego Cieśniną Bosfor na część azjatycką i europejską. Na pewno twierdzą tak też ci ze Skopje, gdzie rzeka Wardar dzieli miasto na część macedońską i turecko-albańską. Podobnie mówią także mieszkańcy Sarajewa, podkreślający, iż przy jednej ulicy znajdują się zarówno meczet, cerkiew, zbór i kościół.

Ale kolejnym takim miejscem, gdzie Wschód miesza się z Zachodem jest Mostar. Położony w Bośni i Hercegowinie, zaledwie kilkadziesiąt minut jazdy od granicy z Chorwacją czy od błękitnego Adriatyku. Odwiedzany bywa często – zarówno przez wycieczki znad morza, jak i pielgrzymki, odwiedzające sąsiednie Medjugorie. Dziś całe miasto żyje wspólnie, Chorwaci odwiedzają część muzułmańską, a Muzułmanie – chorwacką. W upale, wielu z nich, wolno przechodzi przez mosty nad Neretwą, inni przejeżdżają jedną z kilku linii autobusowych, a kiedy do Mostaru nadciąga jesień, niektórzy przesiadają się na rowery. Ale wśród grup turystów można również znaleźć miejscowych na jeszcze jednej przeprawie – na słynnym Moście Tureckim. W miejscu, które dało przed wiekami nazwę miastu.

Ten most czasem łączył miasto, a czasem je dzielił – jak choćby podczas ostatniej wojny. I o ile my w Polsce pod pojęciem „ostatnia wojna” rozumiemy to, co działo się przed 1945 rokiem, o tyle tutaj, na Bałkanach, są to lata 90-te XX wieku. Neretwa, która wcześniej rozdzielała miasto na część chorwacką i bośniacką, była niemal przepaścią rozdzierająca Mostar na dwie wrogie części.  Mimo, że i wcześniej, i dziś oba narody żyły i żyją zgodnie, przez niemal dwa lata Muzułmanie i Chorwaci byli dla siebie wrogami. Ci pierwsi zbombardowali chrześcijański Sobór Św. Trójcy, a drudzy – słynny Most. 9 listopada 1993 symbol miasta i jedna z ikon Hercegowiny przestała istnieć. Ukośne, typowo tureckie przęsła mostu runęły do zimnych wód Neretwy.